Wpływ rażąco niskiej ceny na decyzje u zamawiającego

Rażąco niska cena w zamówieniach publicznych stanowi zagadnienie istotne z perspektywy prawidłowego przebiegu postępowania oraz realizacji umowy. Zjawisko to może wpływać zarówno na interes zamawiającego, jak i na konkurencję pomiędzy wykonawcami. Celem regulacji dotyczących rażąco niskiej ceny jest zapewnienie, aby zamówienia publiczne były realizowane w sposób rzetelny, zgodny z wymaganiami oraz przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji.

Przyczyny składania ofert z rażąco niską ceną

Oferty zawierające rażąco niską cenę mogą pojawiać się z różnych powodów. Wykonawcy mogą dążyć do uzyskania zamówienia w celu zdobycia doświadczenia, wejścia na nowy rynek lub utrzymania ciągłości działalności. Niekiedy przyczyną jest błędna kalkulacja kosztów lub przyjęcie założeń, które nie uwzględniają pełnego zakresu zobowiązań wynikających z umowy.

Złożenie oferty z ceną niewspółmiernie niską do przedmiotu zamówienia wiąże się jednak z ryzykiem niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, co może skutkować konsekwencjami prawnymi i finansowymi po stronie wykonawcy.

Procedura badania rażąco niskiej ceny zgodnie z PZP

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa zamówień publicznych, zamawiający nie może automatycznie odrzucić oferty z powodu podejrzenia rażąco niskiej ceny. Procedura obejmuje kilka etapów:

1. Powzięcie wątpliwości co do ceny lub kosztu

Zamawiający analizuje ofertę i porównuje ją z innymi złożonymi ofertami, wartością zamówienia lub cenami rynkowymi.

2. Wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień

W przypadku wątpliwości zamawiający jest zobowiązany do wezwania wykonawcy do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny lub kosztu, w szczególności:

• oszczędności metody wykonania,
• zastosowanych rozwiązań technicznych,
• wyjątkowo sprzyjających warunków realizacji,
• kosztów pracy,
• pomocy publicznej.

3. Ocena złożonych wyjaśnień

Zamawiający ocenia wyjaśnienia pod kątem ich rzetelności, kompletności i zgodności z przedmiotem zamówienia.

4. Odrzucenie oferty

Oferta podlega odrzuceniu dopiero wtedy, gdy złożone wyjaśnienia nie uzasadniają realności zaproponowanej ceny lub nie zostaną złożone w terminie.

Obowiązki zamawiającego i skutki ich naruszenia

Zamawiający ma obowiązek przeprowadzenia procedury badania rażąco niskiej ceny odrzucenia oferty z zachowaniem zasad równego traktowa nia wykonawców i przejrzystości postępowania. Niedopełnienie tych obowiązków może prowadzić do:

• skutecznego wniesienia środków ochrony prawnej,
• unieważnienia czynności wyboru oferty,
• odpowiedzialności odszkodowawczej, o ile zostaną spełnione ustawowe przesłanki tej odpowiedzialności.

Odpowiedzialność ta nie ma charakteru automatycznego i każdorazowo wymaga oceny konkretnego stanu faktycznego.

Znaczenie rażąco niskiej ceny dla rynku zamówień publicznych

Analiza ofert pod kątem rażąco niskiej ceny ma znaczenie nie tylko dla konkretnego postępowania, lecz także dla stabilności rynku zamówień publicznych. Prawidłowe stosowanie przepisów w tym zakresie sprzyja realizacji zamówień zgodnie z wymaganiami jakościowymi oraz ogranicza ryzyko niewykonania umów. Jednocześnie pozwala zachować równowagę pomiędzy konkurencyjnością ofert a realnością ich wykonania.